Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền

Thực tế công tác quản lý di tích trên địa bàn Hà Nội thời gian qua cho thấy, việc triển khai một dự án tu bổ di tích dù ở quy mô nhỏ hay lớn thường phải trải qua quy trình thẩm định với sự tham gia của nhiều bộ, ngành, cơ quan chuyên môn.

Trước nhu cầu cấp thiết từ thực tiễn công tác bảo tồn và quản lý di tích, HĐND thành phố Hà Nội ban hành Nghị quyết số 32/2026/NQ-HĐND quy định trình tự, thủ tục bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích quốc gia, di tích quốc gia đặc biệt trên địa bàn thành phố (thực hiện điểm c khoản 2 Điều 15 Luật Thủ đô năm 2026). Nghị quyết nhằm cụ thể hóa các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026.

Điểm đáng chú ý là sự phân cấp, phân quyền gắn liền với đề cao trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu. Theo quy định mới, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội xem xét, quyết định phê duyệt bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích sau khi gửi văn bản tham vấn ý kiến của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội đóng vai trò cơ quan đầu mối, chịu trách nhiệm chủ trì tổ chức thẩm định liên ngành. Trong khi đó, Chủ tịch UBND cấp xã hoặc người đứng đầu cơ quan được giao quản lý di tích chịu trách nhiệm trực tiếp trước pháp luật và UBND thành phố về tính chính xác của số liệu hiện trạng, sử dụng kinh phí và sự đồng thuận của cộng đồng.

Đặc biệt, thời gian thực hiện các thủ tục hành chính được cắt giảm tối đa. Đơn cử như việc kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ quy hoạch hay dự án tu bổ chỉ còn 3 đến 5 ngày làm việc; thời gian thẩm định chuyên ngành của các sở, ngành liên quan được giới hạn chặt chẽ. Đáng chú ý nhất, trong trường hợp di tích có nguy cơ bị hủy hoại hoặc cần tu bổ đột xuất phục vụ nhiệm vụ chính trị đặc biệt, thời hạn thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi hay báo cáo kinh tế - kỹ thuật được rút ngắn thần tốc, chỉ còn 7 ngày làm việc. Đây được xem là điểm mở cơ chế vô cùng quan trọng, giải tỏa triệt để nỗi lo "di tích chờ thủ tục" đã tồn tại nhiều năm.